Chủ Nhật, ngày 14 tháng 8 năm 2022

Nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11):

Năm học 2021 – 2022: Đậm dấu ấn nhân văn

Quang cảnh buổi lễ khai giảng năm học mới tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, sáng 5/9/2021. (Ảnh: Thanhuytphcm.vn)

(Stxdd.thanhuytphcm.vn) - Lịch sử nền giáo dục hiện đại nước nhà từ năm 1945 có lẽ sẽ ghi một dấu ấn sâu sắc về một năm học đặc biệt, chưa từng có. Đặc biệt là tại TPHCM, từ cuối năm học trước đến thời điểm hiện tại, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, khiến nhiều hoạt động như tổng kết năm học cũ, chuẩn bị và bắt đầu năm học mới đều được thực hiện trong một bối cảnh mới. Đó là năm học vẫn diễn ra mà không có cảnh học sinh đến trường; hoạt động dạy và học vẫn được tổ chức mà giáo viên và học sinh không thể tiếp xúc trực tiếp với nhau; dù đã khai giảng nhưng nhiều trường học vẫn còn là khu cách ly, bệnh viện dã chiến phục vụ công tác phòng chống dịch; dù học theo lịch trình năm học của TPHCM nhưng có nhiều học sinh còn đang ở các địa phương xa, thậm chí một số em còn đang ở trong bệnh viện để điều trị Covid-19; trong lúc giáo viên phải chuẩn bị cho chương trình giảng dạy thì một số khác còn trực tiếp tham gia các hoạt động chống dịch ngay tại trường mình hoặc trên địa bàn cư trú…

Những dấu ấn đặc biệt đó có thể ít nhiều tác động đến chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, trên hết, chính điều đó đã tạo ra một dấu ấn về tính nhân văn trong năm học mới này.

Nếu các năm học trước, từ khi TPHCM bắt đầu khai giảng, thường có nhiều vấn đề râm ran, như việc lạm thu ở một số trường, việc được vận động để đóng các loại quỹ, việc mua đồng phục, cặp sách theo mẫu, việc dạy thêm học thêm… Nhiều phụ huynh cảm thấy áp lực nặng nề về các khoản đóng góp và sự chuẩn bị tài chính cho con em bước vào năm học mới. Kể cả việc phải tự trang bị sách giáo khoa, tập vở, bút mực, giày dép, quần áo… cũng là những gánh nặng đối với một số gia đình. Hay một số vấn đề khác như tư cách, đạo đức của một số giáo viên, việc “đúng tuyến” hay “trái tuyến”, việc “chạy trường”, “chạy bán trú”, tình trạng thiếu giáo viên… cũng được dư luận quan tâm.

Những điều đó ở năm học này gần như biến mất hoàn toàn. Thay vào đó, nhiều gia đình rất cảm động khi có giáo viên đóng vai “người vận chuyển” để đến tận nhà trao sách giáo khoa sau khi đăng ký qua trường, qua lớp cũ; một số trường hợp gia đình khó khăn còn được giáo viên vận động quyên góp để hỗ trợ sách, vở, máy tính, máy tính bảng… để có thể tham gia học trực tuyến. Nhờ đó, sự liên hệ giữa gia đình và giáo viên lại được thể hiện ở một mức độ mới, khác thường mà cũng vô cùng đặc sắc.

Học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Quận 10 nhận sách giáo khoa do Thành đoàn TPHCM trao tặng. (Ảnh: Dangcongsan.vn) Học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Quận 10 nhận sách giáo khoa do Thành đoàn TPHCM trao tặng. (Ảnh: Dangcongsan.vn)

Ở hầu hết các trường, giáo viên chủ nhiệm thường lập nhóm liên lạc qua mạng xã hội với phụ huynh, trước đây là để thông tin, trao đổi về việc học của trẻ, thì năm nay, đó là nơi để giáo viên nắm bắt tình hình của các học sinh và phụ huynh, xem liệu có trẻ nào nhiễm bệnh, có trẻ nào về quê chưa kịp trở lại thành phố, gia đình trẻ nào có điều không may… Kênh liên lạc đó trở thành cầu nối giúp nhà trường có thông tin về tình hình học sinh trong năm học mới, như số lượng, tình trạng sức khỏe, điều kiện học tập, điều kiện gia đình… Từ đây, trường học có thể báo cáo, tham mưu, đề xuất với ngành giáo dục, với chính quyền địa phương về một số giải pháp liên quan đến việc tổ chức năm học mới cũng như thực hiện công tác chăm lo cho những trường hợp khó khăn, cả với học sinh và giáo viên.

Trên tinh thần đó, nhiều giáo viên đã “bắc cầu” để nhà trường, các nhà hảo tâm, chính quyền địa phương thực hiện việc hỗ trợ, chăm sóc những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, như có cha, mẹ mất vì Covid-19, bản thân học sinh nhiễm bệnh cần được giúp đỡ, gia đình khó khăn do cha mẹ mất việc làm, không có thu nhập, hoặc không thể mua được sách giáo khoa, bút, vở… Một số giáo viên còn trực tiếp đi vận động và đến tận nơi trao các phần hỗ trợ cho học sinh.

Khi thời gian học tập chính thức bắt đầu, nhiều học sinh chưa có phương tiện học tập trực tuyến. Gần như cả hệ thống hệ thống thành phố cùng vào cuộc để vận động, quyên góp máy tính, máy tính bảng, máy tính xách tay, điện thoại thông minh… để giúp cho những học sinh khó khăn. Trước giờ, sự chăm lo của xã hội dành cho học sinh, nhất là trong dịp năm học mới, thường xuyên diễn ra với nhiều hình thức, nhưng tình hình năm nay hoàn toàn khác. Ngay lúc bắt đầu năm học, việc tặng học bổng có thể không có ý nghĩa bằng việc trang bị cho học sinh một thiết bị học trực tuyến, bởi vào thời điểm đó, việc sắm được một điện thoại cũ không chỉ liên quan đến tiền mà còn do tình trạng siết chặt giãn cách. Do đó, nhờ sự vào cuộc của toàn xã hội, nhiều học sinh có thể tham gia học tập mà không bị gián đoạn.

Đóng vai trò nền tảng cho tất cả các hoạt động đó, bên cạnh tinh thần nhân ái, sẻ chia của cộng đồng xã hội còn có những chủ trương đúng đắn, kịp thời của Đảng, Chính phủ, chính quyền các địa phương và ngành giáo dục. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp và khó lường, Thủ tướng Chính phủ ra chỉ thị đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ, giải pháp tổ chức dạy học an toàn, bảo đảm chương trình và mục tiêu chất lượng giáo dục, đào tạo ứng phó với dịch... Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các bộ, địa phương chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên học tập, vừa bảo đảm sức khỏe, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục của từng cấp học, chương trình đào tạo. Tiếp đó, Thủ tướng phát động chương trình “Sóng và máy tính cho em” để kêu gọi sự đồng hành, hỗ trợ của toàn xã hội cho các trường hợp học sinh thiếu thiết bị học trực tuyến.

Giáo viên Quận 8 chuyển sách giáo khoa đến tận tay phụ huynh học sinh. (Ảnh: Thanhnien.com.vn) Giáo viên Quận 8 chuyển sách giáo khoa đến tận tay phụ huynh học sinh. (Ảnh: Thanhnien.com.vn)

Trên tinh thần đó, ở TPHCM, Thành ủy, UBND thành phố đã chỉ đạo các ngành các cấp thực hiện nhiều giải pháp chủ động, linh hoạt, kịp thời nhằm thực hiện chủ trương “tạm dừng đến trường, không dừng việc học”, phát huy sự sáng tạo của các tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và lòng nhân ái của cán bộ, đảng viên, hội viên cũng như các tầng lớp nhân dân.

Ngay cả việc hỗ trợ những trường hợp học sinh khó theo kịp chương trình, các tổ chức đoàn và một số trường hợp đại học đã thực hiện chương trình “Gia sư xanh” nhằm phụ đạo, chăm sóc việc học cho những trẻ phải bắt đầu trễ, chưa trang bị kịp sách giáo khoa và thiết bị học, chưa thích nghi tốt với môi trường học trực tuyến… Ngay một số trường học cũng tổ chức cho giáo viên tham gia giúp học sinh trường mình bám sát nội dung học tập…

Có thể năm học 2021 - 2022 sẽ được nhớ đến ở rất nhiều yếu tố nhưng chắc chắc tinh thần nhân văn, bài học về tính nhân ái của các hoạt động giáo dục nói riêng của toàn xã hội nói chung sẽ được ghi khắc. Đó là điều có thể trở thành một bài học trước tiên và sâu đậm cần được truyền lại cho học sinh, nhằm dạy cho trẻ được học tinh thần nhân ái, nhân văn, đặc biệt là đối với đồng bào mình trong những hoàn cảnh khắc nghiệt. Bài học đó còn nhằm thúc đẩy việc tiếp tục thích ứng với các điều kiện đặc biệt và không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục để ngành giáo dục sẽ góp phần xứng đáng vào thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực phục vụ xây dựng và phát triển thành phố nói riêng và đất nước nói chung trong giai đoạn mới.

Nguyễn Minh Hải


Ý kiến bạn đọc

refresh
 

Tổng lượt bình luận

Tin khác

Thông báo