Khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế ngày càng tiện lợi và nâng cao chất lượng. (Ảnh minh họa: dantri.com.vn)(Stxdd.thanhuytphcm.vn) - Cũng như nhiều nước trên thế giới, Việt Nam là quốc gia chú trọng thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (BHYT). Đây là chính sách an sinh xã hội nhân văn, nhân đạo, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự tham gia, đồng thuận, ủng hộ của toàn dân để thực hiện tốt chủ trương của Đảng và quy định của pháp luật về BHYT của Nhà nước. Chính sách BHYT được Đảng và Nhà nước ta tổ chức thực hiện từ năm 1992. Ngày 7/9/2009, Ban Bí thư (khóa X) đã ban hành Chỉ thị số 38-CT/TW về đẩy mạnh công tác BHYT trong tình hình mới. Chỉ thị nêu rõ: “BHYT là một chính sách xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân đạo và có tính chia sẻ cộng đồng sâu sắc, được Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng và luôn luôn đề cao trong hệ thống chính sách an sinh xã hội”; “BHYT là một trong các hoạt động nhân đạo nhất, thể hiện sự hỗ trợ tương thân tương ái trong chăm sóc sức khỏe giữa người giàu với người nghèo, giữa người thuận lợi về sức khỏe với người ốm đau và rủi ro về sức khỏe, giữa người đang độ tuổi lao động với người già và trẻ em. Đồng thời, BHYT mang tính dự phòng những rủi ro do chi phí cao cho chăm sóc sức khỏe gây nên khi ốm đau, bệnh tật”.
Trước đó, ngày 14/11/2008, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo hiểm y tế, nhấn mạnh yếu tố “bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia BHYT”, đồng thời nêu rõ “quỹ BHYT được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi và được Nhà nước bảo hộ” (Điều 3). Luật cũng nêu: “Nhà nước đóng hoặc hỗ trợ tiền đóng BHYT cho người có công với cách mạng và một số nhóm đối tượng xã hội”, đồng thời “Nhà nước tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia BHYT hoặc đóng BHYT cho các nhóm đối tượng” (Điều 4). Ngày 13/6/2014, Quốc hội đã thông qua Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm Y tế, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016.
Ngày 16/6/2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 823/QĐ-TTg về việc lấy ngày 1/7 hàng năm là “Ngày Bảo hiểm y tế Việt Nam”. Ngày BHYT Việt Nam là dịp để toàn bộ hệ thống chính trị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chung tay, góp sức thực hiện tốt Luật BHYT với lộ trình thực hiện BHYT toàn dân, vì sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng xã hội, vì an sinh đất nước. Đây cũng là dịp để quán triệt sâu sắc và nâng cao hơn nữa nhận thức trong cán bộ, đảng viên và nhân dân về vị trí, vai trò, ý nghĩa của BHYT - một trong những phương thức xã hội hóa công tác y tế thông qua huy động đóng góp của người dân cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước tạo nguồn tài chính cho hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân. Chủ đề truyền thông về BHYT của năm 2021 là “Thực hiện BHYT toàn dân góp phần nâng cao sức khỏe, đẩy lùi dịch bệnh Covid-19”.
Đến cuối năm 2020, cả nước có khoảng 88 triệu người tham gia BHYT, chiếm 90,85% dân số, vượt 0,15% chỉ tiêu của Chính phủ, tăng 25,6% so với năm 2015. Tuy nhiên, đến cuối tháng 4/2021, do tác động của dịch bệnh, số người tham gia BHYT giảm còn gần 87 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 88,9% dân số, giảm 1,24% so với hết năm 2020. Trong chỉ tiêu nâng tỷ lệ người tham gia BHYT, trước mắt phấn đấu 100% học sinh, sinh viên đều tham gia.
Riêng tại TPHCM, toàn thành phố đã có gần 7,9 triệu người tham gia BHYT (chưa bao gồm lực lượng vũ trang), đạt 100% kế hoạch và tăng 4,7% so với năm 2019. Tỷ lệ bao phủ BHYT của thành phố đạt 90% dân số, hoàn thành chỉ tiêu của Chính phủ. Mục tiêu của BHXH TPHCM là cố gắng phấn đấu đến cuối năm 2021 có khoảng 8,4 triệu người tham gia BHYT, tăng 8,48% so với năm 2020, nâng tỷ lệ dân số tham gia BHYT trên địa bàn lên 91,5% đến 92%.
Trong thời gian qua, tuy BHYT còn một số hạn chế về cách thức chi trả, về hiện tượng thất thoát do bị trục lợi…, nhưng về cơ bản, BHYT đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, nhất là với người thuộc nhóm yếu thế trong xã hội. Nhiều trường hợp người bị bệnh hiểm nghèo, bệnh nan y, bệnh mạn tính kéo dài, bệnh phải điều trị kỹ thuật cao… phải tốn chi phí điều trị khá cao, nhưng nhờ có BHYT mà vượt qua được bệnh tật, cải thiện được sức khỏe hay ít nhất cũng không ảnh hưởng nhiều đến thu nhập của gia đình. Những người nghèo, người thuộc diện chính sách và bảo trợ xã hội nhờ được tặng hoặc cấp BHYT mà đỡ gánh nặng điều trị bệnh, nhờ đó cải thiện được chất lượng cuộc sống. Người sử dụng BHYT là tham gia vào việc chống đói nghèo do bệnh tật gây ra.
Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ngày càng cao. (Ảnh minh họa: dantri.com.vn)Hiện với mức đóng 804.600 đồng/người/năm[1], người tham gia được thanh toán số tiền khám chữa bệnh không giới hạn, có thể lên tới hàng tỷ đồng/năm từ sự chia sẻ của cộng đồng. Trường hợp khám, chữa bệnh đúng tuyến, người tham gia BHYT sẽ được hỗ trợ chi trả chi phí khám bệnh theo các mức 80%, 95%, 100% tùy vào từng đối tượng khác nhau. Trường hợp khám, chữa bệnh trái tuyến, người tham gia BHYT sẽ được hỗ trợ 40% chi phí điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến trung ương; 100% chi phí điều trị nội trú từ ngày 1/1/2021 tại bệnh viện tuyến tỉnh; 100% chi phí tại bệnh viện tuyến huyện.
Trong dịp Ngày BHYT Việt Nam, cán bộ công chức, viên chức, đảng viên, đoàn viên, hội viên… cần tích cực tham gia tuyên truyền, giới thiệu vai trò, ý nghĩa của BHYT, trong đó cần nhấn mạnh, việc tham gia BHYT của các chủ thể để chăm lo sức khỏe bản thân, gia đình, cộng đồng và thực hiện BHYT hộ gia đình để chăm sóc sức khỏe cho mọi thành viên trong gia đình. Mọi người cùng tham gia BHYT là chia sẻ yêu thương, trách nhiệm chăm lo sức khỏe cho các thành viên trong hộ gia đình.
Với những ý nghĩa đó, tham gia BHYT là trách nhiệm và quyền lợi của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi tổ chức và cả cộng đồng.
Trúc Giang
-----------------
[1] Nếu đăng ký tham gia theo hình thức hộ gia đình thì mức đóng được tính như sau: Người thứ nhất đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Người thứ hai đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ ba đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ tư đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất. Người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. Mức đóng trên chưa tính chi phí hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước và mức đóng này sẽ thay đổi dựa vào mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.