UBND TPHCM vừa có kế hoạch xây dựng đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn. Trọng tâm của kế hoạch là việc rà soát các điều kiện để thành lập phường.
UBND TPHCM giao UBND các xã đã đủ điều kiện, tiêu chuẩn, đặc biệt là các xã hình thành từ thị trấn trước đây hoặc đã có quy hoạch đô thị được phê duyệt, khẩn trương thực hiện đầy đủ các bước xây dựng đề án theo lộ trình, trình UBND TPHCM xem xét.
Các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để rà soát, điều chỉnh quy hoạch, đánh giá các tiêu chuẩn phân loại đô thị và lập đề án phân loại đô thị, đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trình cấp có thẩm quyền. Việc này nhằm bảo đảm khi chuyển từ xã lên phường, các tiêu chí dân số, diện tích tự nhiên, kinh tế - xã hội đều được đánh giá đầy đủ, không cảm tính.
Sở Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và UBND các xã tổ chức rà soát, đánh giá các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí về thành lập phường theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và tiêu chuẩn của phường theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Các sở, ngành liên quan hướng dẫn UBND xã chi tiết, cụ thể việc thu thập, tính toán số liệu của Đề án hoặc cung cấp số liệu của từng tiêu chuẩn, tiêu chí để làm cơ sở tính toán số liệu.
Theo UBND TPHCM, mô hình đơn vị hành chính đô thị giúp tăng hiệu quả quản lý trong các lĩnh vực như quy hoạch, xây dựng, đất đai, trật tự đô thị, môi trường, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi tiếp cận dịch vụ công.
Quy trình thực hiện cũng được xây dựng khá chặt chẽ. Các xã sẽ tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng, lập hồ sơ đề án và lấy ý kiến cử tri trước khi trình các cấp có thẩm quyền xem xét. Toàn bộ quá trình dự kiến hoàn thành các bước quan trọng trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến giữa tháng 6/2026.
Theo quy định, một đơn vị hành chính muốn chuyển từ xã lên phường phải đáp ứng nhiều tiêu chí cụ thể. Trong đó, dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích từ 5,5 km² trở lên và có tỷ lệ dân số đô thị đạt từ 50% trở lên.
Tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách trên địa bàn đạt từ 100% trở lên. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ phải đạt từ 70% trở lên. Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên, thu nhập bình quân đầu người cao hơn mức trung bình của thành phố, trong khi tỷ lệ hộ nghèo phải thấp hơn mức chung trong 3 năm gần nhất...