Hành trình bôn ba tìm đường cứu nước - trường học lớn của lòng yêu nước, ý chí và bản lĩnh

Có những cuộc ra đi trở thành bất tử vì nó không bắt đầu từ khát vọng riêng của một con người, mà từ nỗi đau chung của cả một dân tộc. Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng, bước lên con tàu ra đi tìm đường cứu nước. Người ra đi khi Tổ quốc còn trong đêm dài nô lệ, khi nhân dân lầm than, khi những phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX tuy đầy khí phách nhưng chưa tìm được con đường đúng để đưa dân tộc thoát khỏi ách thực dân.

Nguyễn Tất Thành ra đi với hai bàn tay lao động, với trái tim yêu nước cháy bỏng và với câu hỏi lớn day dứt: Làm thế nào để nước ta được độc lập, dân ta được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành. Câu hỏi ấy theo Người qua đại dương, qua những bến cảng xa lạ, qua những năm tháng lao động vất vả, qua những mùa đông giá lạnh nơi đất khách, qua từng cuộc gặp gỡ với người lao động nghèo, người dân thuộc địa, những thân phận bị áp bức trên khắp thế giới.

Bác đã đi qua nhiều nước, làm nhiều nghề, sống giữa đời sống cần lao để hiểu sâu hơn nỗi đau của con người mất tự do. Người làm phụ bếp, quét tuyết, rửa ảnh, viết báo, hoạt động trong phong trào công nhân, tham gia các tổ chức tiến bộ, đọc, học, quan sát, tranh luận, khảo nghiệm. Mỗi chặng đường là một lớp học. Mỗi nghề lao động là một bài học về nhân dân. Mỗi vùng đất đi qua là một trang sách về thời đại. Chính trong gian khổ ấy, lòng yêu nước của Người không hề vơi đi, mà càng được soi sáng bởi trí tuệ, bản lĩnh và lý tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng con người.

Điều lớn lao nhất trong hành trình bôn ba của Bác là Người không đi tìm một con đường dễ dàng. Người không trông chờ vào sự ban phát của bất kỳ thế lực nào. Người đi để hiểu vì sao các dân tộc có thể độc lập, vì sao người lao động bị áp bức, vì sao chủ nghĩa thực dân có thể chà đạp lên quyền sống của con người, và bằng cách nào một dân tộc nhỏ bé có thể tự đứng lên làm chủ vận mệnh của mình. Đó là hành trình của một người yêu nước nhưng cũng là hành trình của một chiến sĩ cách mạng, biết biến tình yêu nước thành lý tưởng, biến lý tưởng thành hành động, biến hành động thành con đường cứu nước đúng đắn.

Với người lính trẻ hôm nay, hành trình ấy là một trường học lớn. Bác dạy chúng ta rằng yêu nước không chỉ là cảm xúc thiêng liêng trong tim, mà phải trở thành bản lĩnh rèn luyện hằng ngày. Yêu nước là biết học tập nghiêm túc, chịu đựng gian khó, vượt lên hoàn cảnh, làm chủ tri thức, giữ vững niềm tin, đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên lợi ích riêng. Yêu nước là không chọn sự dễ dãi cho bản thân khi đất nước cần sự dấn thân. Yêu nước là có lý tưởng trong sáng, có kỷ luật sắt, có nhân cách đẹp và có năng lực để phụng sự.

Người lính trẻ càng cần hiểu sâu bài học ấy. Bởi Quân đội không chỉ cần sức khỏe, vũ khí, kỹ thuật, mà trước hết cần lý tưởng. Một người lính không có lý tưởng sẽ khó đứng vững trước thử thách. Một quân đội không có nền tảng chính trị vững chắc sẽ khó hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng. Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời từ nhân dân, vì nhân dân mà chiến đấu, dưới sự lãnh đạo của Đảng và ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh. Vì vậy, phẩm chất đầu tiên của người lính trẻ phải là lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; là ý chí sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ; là tinh thần “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”, “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua”.

Bác Hồ từng bôn ba khắp năm châu không phải để đi tìm danh vọng cho mình, mà để tìm đường sống cho dân tộc. Người chịu gian khổ không phải để tôi luyện bản thân một cách vô nghĩa, mà để hiểu nhân dân, gần nhân dân, sống cùng nhân dân, chiến đấu vì nhân dân. Đó cũng là gốc rễ của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ: Từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu; gian khổ không lùi, hiểm nguy không sợ, vinh quang không tự mãn, đời thường không xa dân.

Trong bối cảnh hiện nay, khi một bộ phận thanh niên dễ bị cuốn vào lối sống thực dụng, hưởng thụ, ngại khó, ngại rèn luyện, thậm chí dao động trước những thông tin sai trái trên không gian mạng, việc giáo dục lý tưởng cho người lính trẻ càng trở nên cấp thiết. Hành trình bôn ba của Bác nhắc chúng ta rằng tuổi trẻ đẹp nhất là tuổi trẻ biết sống vì điều lớn lao. Người lính trẻ càng phải biết tự hỏi: Mình đã rèn luyện đủ chưa, đã học tập đủ chưa, đã sẵn sàng trước những nhiệm vụ khó khăn chưa, đã xứng đáng với màu xanh áo lính, với truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng chưa?

Câu trả lời không nằm ở lời nói, mà ở hành động. Ở thao trường nắng gió, ở ca gác đêm nơi biên giới, ở chuyến tuần tra giữa biển khơi, ở nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn trong bão lũ, ở sự tỉnh táo trước thông tin xấu độc, ở ý thức giữ gìn kỷ luật, ở thái độ kính trọng nhân dân, ở tinh thần học tập làm chủ vũ khí, trang bị, công nghệ mới. Mỗi ngày rèn luyện nghiêm túc là một ngày người lính trẻ bước tiếp dấu chân của Bác trên con đường phụng sự Tổ quốc.

Học Bác trong Quân đội hôm nay là học tinh thần tự học không ngừng. Ảnh: QDND.vn

Từ lý tưởng cứu nước đến sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới

Nếu thế hệ của Bác phải tìm đường cứu nước, thì thế hệ hôm nay phải tiếp tục tìm đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới. Đất nước đã độc lập, thống nhất, có cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng lớn. Nhưng bảo vệ Tổ quốc chưa bao giờ là nhiệm vụ giản đơn. Trong thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, xung đột khu vực, an ninh phi truyền thống, chiến tranh công nghệ cao, chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, thiên tai, khủng hoảng lòng tin… đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore đã nêu thông điệp về chủ động kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển trong một thế giới đang biến động sâu sắc. Thông điệp ấy rất gần với truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh: Chúng ta không gây hấn với ai, không đe dọa ai, nhưng kiên quyết, kiên trì bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; luôn coi hòa bình là điều kiện để phát triển, nhưng hòa bình phải được bảo vệ bằng bản lĩnh, trí tuệ, sức mạnh tổng hợp và thế trận lòng dân vững chắc.

Với người lính trẻ hôm nay, lý tưởng bảo vệ Tổ quốc không chỉ là sẵn sàng cầm súng khi có chiến tranh. Bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, từ sớm, từ xa, ngay trong thời bình. Bảo vệ Tổ quốc là giữ vững từng tấc đất biên cương, từng sải biển, vùng trời thiêng liêng. Bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ sự thật lịch sử, bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ niềm tin của nhân dân. Bảo vệ Tổ quốc là làm chủ khoa học công nghệ, vũ khí trang bị hiện đại, không gian mạng, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, phương thức tác chiến mới. Bảo vệ Tổ quốc còn là tham gia cứu dân trong thiên tai, giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, làm sáng đẹp hơn hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân.

Trong kỷ nguyên mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc không tách rời nhau. Một đất nước mạnh về kinh tế, vững về chính trị, giàu về văn hóa, đoàn kết về xã hội, hiện đại về khoa học công nghệ sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quốc phòng. Ngược lại, một nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, một quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, một thế trận lòng dân bền chặt sẽ tạo môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển. Người lính trẻ vì vậy không chỉ cần tinh thần chiến đấu, mà còn cần tri thức, kỹ năng, kỷ luật, bản lĩnh chính trị và năng lực thích ứng với thời đại.

Học Bác trong Quân đội hôm nay là học tinh thần tự học không ngừng. Bác đi qua thế giới bằng ý chí học hỏi phi thường. Người học ngoại ngữ, học văn hóa, học chính trị, học từ sách vở, học từ thực tiễn, học từ nhân dân, học từ phong trào cách mạng quốc tế. Người lính trẻ hôm nay cũng phải học như thế: Học để làm chủ chuyên môn quân sự; học để sử dụng thành thạo trang bị kỹ thuật; học để hiểu luật pháp, lịch sử, văn hóa; học để miễn nhiễm trước luận điệu xuyên tạc; học để khi cần có thể trở thành chiến sĩ trên thao trường, chiến sĩ trên không gian mạng, chiến sĩ trong lòng dân, chiến sĩ trong mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng.

Học Bác cũng là học đạo đức cách mạng. Người lính có thể giỏi kỹ thuật nhưng nếu thiếu đạo đức, thiếu kỷ luật, thiếu tình thương với nhân dân thì chưa thể là người lính đúng nghĩa của quân đội cách mạng. Đạo đức của người lính trẻ hôm nay là sống trong sạch, giản dị, khiêm tốn, đoàn kết, thương yêu đồng chí, kính trọng nhân dân, chấp hành kỷ luật, nói đi đôi với làm, không ngại khó, không ngại khổ. Trong môi trường Quân đội, mỗi hành vi nhỏ đều góp phần làm nên phẩm chất lớn. Một lời nói đúng mực với dân, một việc làm tận tụy giúp dân, một thái độ nghiêm túc khi huấn luyện, một giây phút tỉnh táo trước cám dỗ trên mạng xã hội đều là biểu hiện cụ thể của lý tưởng.

Học Bác còn là học bản lĩnh độc lập, tự chủ. Bác đi ra thế giới nhưng không bị hòa tan vào thế giới. Người tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng luôn xuất phát từ lợi ích dân tộc. Người lính trẻ hôm nay cũng phải có bản lĩnh ấy: Mở rộng tầm nhìn, tiếp cận tri thức mới, làm chủ công nghệ mới, nhưng giữ vững bản sắc, lý tưởng, kỷ luật và lòng trung thành. Trong thời đại mà thông tin thật - giả đan xen, các thế lực thù địch tìm mọi cách tác động vào nhận thức, chia rẽ niềm tin, làm phai nhạt lý tưởng, bản lĩnh chính trị của người lính càng là “lá chắn thép” đầu tiên.

Có thể nói, mỗi doanh trại, mỗi thao trường, mỗi đồn biên phòng, mỗi con tàu làm nhiệm vụ trên biển, mỗi đơn vị phòng không, không quân, hải quân, cảnh sát biển, thông tin, tác chiến mạng, hậu cần, kỹ thuật hôm nay đều là những “Bến Nhà Rồng” mới của tuổi trẻ Quân đội. Ở đó, người lính trẻ lựa chọn dấn thân thay vì hưởng thụ; lựa chọn kỷ luật thay vì buông thả; lựa chọn phụng sự thay vì vô cảm; lựa chọn lý tưởng thay vì sống nhạt. Ở đó, họ học cách lớn lên trong gian khó, trưởng thành trong tập thể, mạnh mẽ trong thử thách, nhân văn trong đời thường và kiên cường trước mọi nguy cơ.

Một dân tộc muốn đi xa phải biết giữ lửa trong thế hệ trẻ. Một quân đội muốn vững mạnh phải biết bồi đắp lý tưởng cho từng chiến sĩ. Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, điều quan trọng nhất đối với người lính trẻ không chỉ là nhớ về một sự kiện lịch sử, mà là biến ký ức ấy thành lời thề hành động: Học tập tốt hơn, rèn luyện nghiêm hơn, kỷ luật cao hơn, bản lĩnh vững hơn, trách nhiệm lớn hơn, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Từ Bến Nhà Rồng năm 1911 đến Việt Nam hôm nay là hành trình của lòng yêu nước được soi sáng bằng trí tuệ và lý tưởng. Từ Việt Nam hôm nay đến tương lai phồn vinh, hùng cường là hành trình cần những con người trẻ có niềm tin, có bản lĩnh, có năng lực và có khát vọng cống hiến. Trên hành trình ấy, người lính trẻ mang trong mình một sứ mệnh đặc biệt: Vừa là người bảo vệ Tổ quốc, vừa là người góp phần xây dựng Tổ quốc; vừa giữ chắc tay súng, vừa giữ sáng trái tim; vừa làm chủ vũ khí hiện đại, vừa giữ trọn phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ.

115 năm đã đi qua, con tàu năm ấy đã trở thành biểu tượng lịch sử, nhưng tiếng gọi từ Bến Nhà Rồng vẫn còn vang vọng. Đó là tiếng gọi của lý tưởng. Tiếng gọi của lòng yêu nước. Tiếng gọi của trách nhiệm trước non sông. Tiếng gọi ấy hôm nay đang gửi đến từng người lính trẻ: Hãy sống xứng đáng với Bác, với nhân dân, với Tổ quốc; hãy rèn đức, luyện tài, nuôi chí lớn; hãy sẵn sàng đứng ở nơi gian khó nhất, hoàn thành nhiệm vụ cao cả nhất, để góp phần dựng xây và bảo vệ vững chắc nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc.