Chuyển hóa từ lòng dân

Chúng tôi đến chung cư Tân Mỹ vào “Ngày chủ nhật xanh”, khi cư dân đang cùng nhau trồng cây, dọn dẹp khuôn viên. Ít ai biết rằng, trước khi có không gian sạch sẽ, nơi này từng là “điểm nóng” về xuống cấp hạ tầng, ô nhiễm môi trường.

Chung cư Tân Mỹ là nơi sinh sống của hàng trăm hộ dân tái định cư. Sau nhiều năm sử dụng, các hạng mục của chung cư xuống cấp nghiêm trọng, thang máy hư hỏng. Hành lang bị tận dụng để chất vật dụng, xe bán hàng. Rác thải, chó mèo thả rông khiến môi trường sống thêm nhếch nhác, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn...

Những bức xúc ấy được cư dân phản ánh đến Ban công tác Mặt trận khu phố, rồi được tổng hợp, chuyển lên Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tân Mỹ, tiếp đó được báo cáo Đảng ủy phường. Một hội nghị đối thoại được tổ chức, ghi nhận hàng chục ý kiến góp ý thẳng thắn của cư dân.

Sau buổi đối thoại, Đảng ủy phường Tân Mỹ đã ban hành nghị quyết chuyên đề về chuyển hóa, cải tạo chung cư. Từ đó, cả hệ thống chính trị cùng người dân ra quân tổng vệ sinh, dọn sạch 20 tấn rác thải cồng kềnh trong 3 ngày; Ủy ban MTTQ phường vận động xã hội hóa trang bị lại bình chữa cháy, đèn thoát hiểm.

Đồng thời, phường Tân Mỹ tiếp tục hướng dẫn tổ chức hội nghị nhà chung cư, kiện toàn và bầu ban quản trị mới vào cuối năm 2025. Với cách làm công khai, minh bạch, ban quản trị mới từng bước tạo được niềm tin, thuyết phục cư dân đồng thuận đóng phí quản lý để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Các tổ tự quản tại từng tầng được thành lập, nhắc nhau giữ vệ sinh, bảo vệ không gian sống chung.

Sau thời gian kiên trì thực hiện, chung cư Tân Mỹ đã đổi thay rõ rệt. Bà Phạm Thị Thúy Hà, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tân Mỹ, nhận xét, thành công lớn nhất để chuyển hóa ý thức của người dân là thực hiện đúng phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Khi người dân thấy phần đóng góp của mình được sử dụng minh bạch, họ cùng chung tay kiến tạo lại nơi ở của chính mình.

Lãnh đạo phường Tân Mỹ gặp gỡ, đối thoại với cư dân chung cư Tân Mỹ

Để chính sách sát với đời sống người dân

Một sáng đầu tuần tháng 5, hội trường UBND phường Bến Cát trở nên sôi nổi khi đông đảo người dân địa phương tham gia hội nghị lấy ý kiến phản biện về dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế ban đêm ở phường.

Chăm chú theo dõi từng nội dung trình bày, ông Nguyễn Minh Nhựt, nguyên Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP Bến Cát (trước đây), ghi chép những vấn đề cần góp ý. Theo ông, phát triển kinh tế ban đêm là hướng đi cần thiết, có thể tạo thêm không gian dịch vụ, việc làm và sức sống mới cho địa phương. Tuy nhiên, nếu làm không chặt chẽ, mô hình này có thể kéo theo những hệ lụy về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, hàng hóa kém chất lượng, tiếng ồn và áp lực giao thông.

Theo bà Phan Ái Thanh Dung, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bến Cát, việc lấy ý kiến rộng rãi của các tầng lớp nhân dân là yêu cầu cần thiết trước khi hoàn thiện chính sách. Chính quyền đưa ra định hướng, còn người dân góp thêm góc nhìn từ thực tế đời sống để cùng hoàn thiện. Những ý kiến phản biện đều được tổng hợp, dựa trên khảo sát, dẫn chứng thực tế và phân tích khả năng thực hiện.

“Thời gian tới, đối với các chủ trương quy hoạch tổng thể hoặc những vấn đề lớn của địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường sẽ tiếp tục phát huy vai trò kết nối, ghi nhận ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, trí thức và nhân dân để các quyết sách khi ban hành sát thực tiễn hơn”, bà Dung cho biết.

Có thể thấy, khi phản biện xã hội được chuẩn bị kỹ, tiếng nói của MTTQ không chỉ là sự tổng hợp ý kiến nhân dân mà còn là kênh góp phần nâng cao chất lượng quản trị địa phương. Mỗi ý kiến góp ý được lắng nghe sẽ giúp hạn chế độ chênh lệnh giữa mong muốn phát triển và khả năng đáp ứng của thực tế. Đó cũng là cách để chính quyền gần dân hơn, còn người dân thấy mình có trách nhiệm hơn với những quyết sách chung.

Ở cấp thành phố, vai trò giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM ngày càng thể hiện rõ qua nhiều chương trình, đề án, dự thảo chính sách quan trọng. Năm 2025, điểm nhấn nổi bật là hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo nghị quyết về lộ trình và chính sách hỗ trợ chuyển đổi xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh. Hội nghị được tổ chức trực tiếp và trực tuyến, thu hút hơn 1.200 đại biểu là đại diện sở, ngành, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân tham gia.