Tại hội nghị, đại diện Sở NN-MT phổ biến một số nội dung mới liên quan đến đăng ký khai thác tài nguyên nước; các quy định mới trong hoạt động khoáng sản; đồng thời hướng dẫn triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý, khai thác tài nguyên và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm.

Các đại biểu tham gia hội nghị. Ảnh: Quang Vũ

Theo đó, về tài nguyên nước, Luật Tài nguyên nước năm 2023 (có hiệu lực từ 1-7-2024) chuyển mạnh từ tư duy “quản lý hành chính” sang “quản trị tài nguyên”. Điểm mới đáng chú ý gồm: khẳng định nước là tài sản công, ưu tiên an ninh nguồn nước và cấp nước sinh hoạt; bắt buộc xây dựng kịch bản điều hòa, phân phối nước liên vùng; kiểm soát chặt khai thác nước dưới đất; tăng yêu cầu tái sử dụng nước và tuần hoàn nước trong sản xuất. Luật cũng bổ sung cơ chế tính giá nước theo nguyên tắc thị trường, thu tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước và đẩy mạnh số hóa dữ liệu tài nguyên nước. Ngoài ra, các nghị định, thông tư hướng dẫn giai đoạn 2024–2026 tập trung vào cấp phép điện tử, giám sát khai thác trực tuyến và quy định hành lang bảo vệ nguồn nước.

Đối với khoáng sản, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 có hiệu lực từ 1-7-2025 mở rộng phạm vi điều chỉnh sang tài nguyên địa chất; phân nhóm khoáng sản để quản lý theo mức độ chiến lược; siết điều kiện đấu giá quyền khai thác và trách nhiệm phục hồi môi trường sau khai thác. Một điểm mới quan trọng là quy định rõ cơ chế “thu hồi khoáng sản” trong các dự án xây dựng, hạ tầng và tăng quyền, trách nhiệm của địa phương, cộng đồng dân cư nơi có mỏ khoáng sản. Luật cũng thúc đẩy điều tra cơ bản địa chất bằng cơ sở dữ liệu số và tăng chế tài đối với khai thác trái phép.