“Giãn cách nhưng không xa cách” - đây là cụm từ được sử dụng phù hợp nhất dành cho tình đồng bào trong hơn 1 năm chống dịch. Trải qua 4 đợt dịch, nhiều tỉnh thành trở thành “điểm nóng”, có thời điểm phải áp dụng biện pháp giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15, Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, như Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Dương, Quảng Nam, Bắc Giang, TPHCM, Bình Dương… Cứ mỗi lần như vậy, tinh thần tương thân tương ái lại được lan tỏa từ địa phương này đến địa phương khác, không phân biệt vùng miền, địa phương...

Chúng ta đã từng thấy đội phản ứng nhanh của Bệnh viện Chợ Rẫy và một số bệnh viện khác của TPHCM liên tục chi viện cho Đà Nẵng, Hải Dương, Bắc Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương… mỗi khi các địa phương này bùng dịch. Tháng 8/2020, Ban Vận động tiếp nhận và phân phối Quỹ Phòng, chống dịch Covid-19 TPHCM đã hỗ trợ các y, bác sĩ, nhân viên y tế tại TP Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam mỗi địa phương 2 tỷ đồng và hàng hóa với trị giá hơn 1,1 tỷ đồng. Đồng thời, phân bổ 17 y bác sĩ tham gia tiếp ứng chăm sóc điều trị người bệnh Covid-19 tại Đà Nẵng… Người dân TPHCM cũng đã hỗ trợ tiêu thụ nông sản gặp khó đầu ra mùa dịch với rau củ của Hải Dương, bưởi đào Đồng Nai vào cuối tháng 2/2021, vải thiều Bắc Giang vào tháng 5/2021, hoa tươi Lâm Đồng, khoai lang Vĩnh Long vào đầu tháng 6/2021.

Ngược lại, khi dịch bệnh phức tạp ở TPHCM, các tỉnh, thành phố đồng loạt hỗ trợ nhân lực, vật lực, trong đó có những món quà rất quý báu và đầy nghĩa tình là các sản vật của từng địa phương, để góp thêm sức mạnh vật chất và tinh thần giúp người dân TPHCM chống dịch. Tính đến ngày 23/7/2021, các địa phương đã ủng hộ TPHCM với hơn 32,8 tỷ đồng. Đồng thời, nhiều địa phương như Vĩnh Long, Đồng Tháp, Long An, Đắk Lắk,  Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Bình Thuận, Thừa Thiên - Huế, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Nghệ An… đã hỗ trợ hàng hóa, nhu yếu phẩm, nông sản, thực phẩm các loại.

Bên cạnh đó là các khoản hỗ trợ từ doanh nghiệp, với hiện kim, máy thở, máy xét nghiệm Covid-19, máy phun khử khuẩn di động... của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Vingroup, Công ty Duy Tân, Pouyuen Việt Nam, Kinh doanh nhà Khang Điền, Gỗ Đức Thành… và nhiều doanh nghiệp khác.

Tính chung từ ngày 20/3/2020 đến 23/7/2021, Ban Vận động, tiếp nhận và phân phối Quỹ Phòng, chống dịch Covid-19 TPHCM tiếp nhận tiền và hàng hơn 1.829,1 tỷ đồng, trong đó hơn 808,1 tỷ đồng là tiền mặt; hơn 1.021 tỷ đồng là hàng hóa và trang thiết bị.

Sẽ phải có bản liệt kê rất dài mới nêu đủ hết những hành động đẹp, sự giúp đỡ chí tình giữa các địa phương trong suốt thời gian qua. Giá trị vật chất từ các đợt giúp đỡ đó có thể khác nhau, từ những con người rất khác nhau nhưng tất cả đều xuất phát từ trái tim. Tình cảm đó là vô giá.

Cho nên, dù một số địa phương đã áp dụng biện pháp giãn cách thì tình đồng bào vẫn không xa cách. Tinh thần gắn bó, đoàn kết ấy thực tế đã được nuôi dưỡng, chăm bón và phát huy từ chính lịch sử oai hùng nhưng cũng nhiều khó khăn của dân tộc Việt Nam.

Trong ký ức của nhiều người chắc hẳn không thể quên được “nạn đói năm Ất Dậu” kéo dài từ tháng 10/1944 đến giữa năm 1945. Để giải quyết tình trạng này, Việt Minh đã cùng với nhân dân chống lại việc trưng mua lúa gạo, cùng người dân đánh phá các kho lúa của địch. Ở nhiều nơi tại Nam bộ, đồng bào đã tự phát tổ chức quyên góp và tìm nhiều cách thức để đưa lương thực ra miền Trung và miền Bắc để giúp đỡ bà con vùng bị đói... Sức mạnh đoàn kết đã góp phần vào thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Ngay sau khi ra đời, Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã phát động phong trào “cứu đói”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị với đồng bào cả nước và xin thực hiện trước: “Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ba bữa. Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, phong trào thi đua “cứu đói” diễn ra trên khắp đất nước. Nhiều sáng kiến cũng được thực hiện như: tổ chức “Hũ gạo cứu đói”, “Ngày đồng tâm nhịn ăn”, “Đoàn quân tiễu trừ giặc đói”... Đồng thời, Chính phủ phát động phong trào tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm. Với sự đồng lòng của toàn dân, từ tháng 11/1945 đến tháng 5/1946, sản lượng lương thực đã đủ bù đắp số lượng thiếu hụt của cả mùa đông năm 1945 và đến hết năm 1946, nạn đói cơ bản được giải quyết.

Tinh thần đó vẫn tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay, gần đây nhất là đợt bão lũ kinh hoàng ở miền Trung từ tháng 9 đến giữa tháng 11/2020, khiến hàng trăm người tử vong và gây thiệt hại kinh tế trên 30.000 tỷ đồng. Cùng với sự chi viện của Chính phủ giúp khắc phục hậu quả, người dân cả nước đều hướng về “khúc ruột” miền Trung. Tính đến đầu tháng 12/2020, MTTQ Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ đã vận động được 560 tỷ đồng và nhiều hiện vật thiết yếu. Bên cạnh đó, trong suốt thời gian xảy ra bão lũ, nhân dân, các tổ chức, doanh nghiệp cũng đã có nhiều hoạt động ủng hộ hàng trăm tỷ đồng và nhu yếu phẩm, dụng cụ sinh hoạt cho bà con vùng lũ.

Đại diện tỉnh Quảng Nam nhận 5 tỉ đồng, 200.000 khẩu trang y tế của TP Hải Phòng để góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống dịch Covid-19, ngày 6/8/2020. (Ảnh: tuoitre.vn)

Đến đợt dịch lần này, với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Chính phủ tiếp tục kêu gọi người dân “chống dịch như chống giặc”. Nhiệt tình hưởng ứng các cuộc vận động, người dân, doanh nghiệp trên cả nước đã đồng tâm hiệp lực trong việc phòng, chống dịch. Trong đó, sự ra đời của Quỹ Vaccine phòng Covid-19 đã được người dân tích cực ủng hộ. Phát biểu tại buổi công bố Quỹ vaccine phòng, chống Covid-19 tối 5/6/2021 tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định: “Đây là quỹ của sự nhân ái, của tinh thần đoàn kết, của niềm tin, của trái tim kết nối trái tim để chúng ta cùng nhau vượt qua khó khăn, góp phần tạo nên một Việt Nam chiến thắng, để một lần nữa chúng ta lại ghi danh, viết nên lịch sử chiến thắng vẻ vang của dân tộc - chiến thắng đại dịch Covid-19”. Tính đến 17 giờ ngày 27/7/2021, Quỹ đã nhận được 8.236 tỷ đồng (đã bao gồm quy đổi từ ngoại tệ) từ đồng bào trong nước và nước ngoài.

Đồng chí Tô Thị Bích Châu - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TPHCM, đại diện TPHCM đến thăm, động viên, tặng quà cho đồng bào bị thiên tai tỉnh Quảng Nam, ngày 1/11/2020. (Ảnh voh.com.vn)

Với tinh thần “mỗi người dân là chiến sĩ, mỗi gia đình là pháo đài chống dịch Covid-19”, sự đoàn kết toàn dân không chỉ là động lực quan trọng để vượt qua dịch bệnh mà còn là cơ hội để khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc. Lịch sử đã chứng minh rằng, trong bất kỳ cuộc chiến hay khó khăn, thách thức nào, đất nước ta, dân tộc ta cũng sẽ giành được thắng lợi nếu toàn dân đoàn kết một lòng. Điều này đã được Bác Hồ đúc kết: “Đoàn kết là sức mạnh, là then chốt của thành công” khi Người phát biểu tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Bắc, ngày 17/10/1963.

Do đó, hơn bao giờ hết, mỗi người trong chúng ta cùng nhau lan tỏa hơn nữa tinh thần “lá lành đùm lá rách” trong giai đoạn khó khăn này. Người có công góp công, người có của góp của, người chưa có điều kiện thì cố gắng thực hiện tốt các quy định để phòng, chống dịch. Như Bác Hồ đã dạy: “Biết đồng sức/Biết đồng lòng/Việc gì khó/Cũng làm xong” (bài thơ Hòn đá, đăng trên báo Việt Nam độc lập, số 123, ra ngày 21/4/1942), khi người dân cả nước chung vai gắng sức thì sẽ tạo nên sức mạnh dân tộc tổng hợp để giúp đất nước ta ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh.