
Ảnh minh họa: Quốc Việt
(Thanhuytphcm.vn) – Trong thời đại kết nối, việc ra đời, phát triển nhiều ứng dụng trên nền tảng internet - ứng dụng OTT (over on top) giúp người dùng kết nối, chia sẻ dữ liệu một cách thuận tiện, nhanh chóng là cần thiết. Bởi xu hướng người dùng ngày nay đòi hỏi ứng dụng chỉ cần thực hiện vài thao tác đơn giản với thiết bị thông minh có kết nối internet là dữ liệu thông tin sẽ được thực thi ngay cả thực hiện công việc phức tạp hơn như gửi, nhận tin nhắn, file video hình ảnh.
Các ứng dụng này ngoài chức năng nhắn tin, gọi điện miễn phí, còn cho phép người dùng gửi, nhận dữ liệu, hình ảnh, video trên điện thoại, máy tính bảng, PC, laptop, ti vi thông minh… nên người dùng có thể dễ dàng gửi – nhận file mọi lúc mọi nơi một cách rất thuận tiện. Và, với quyền truy cập sâu vào danh bạ, bộ nhớ thiết bị, xác định vị trí người dùng, cho phép người dùng có thể nhận biết người quen, bạn bè đang làm gì, ở đâu để liên hệ với nhau, giúp tiết giảm chi phí.
Vì vậy, ứng dụng OTT ngày càng thu hút người sử dụng, đặc biệt là các ứng dụng miễn phí được nhiều cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp sử dụng nhằm chia sẻ thông tin, dữ liệu công việc, trở thành công cụ gắn liền với đời sống người dùng. Tuy vậy, vì là miễn phí nên các ứng dụng OTT tồn tại nhiều nguy cơ tiềm ẩn mà ít ai để ý.
Thực tế cho thấy, tại Việt Nam, các ứng dụng OTT miễn phí, thông dụng như:Zalo, Viber, Whatapp, Skype đều đã phát sinh những lỗ hổng bảo mật tạo điều kiện cho hacker khai thác, theo dõi hoạt động người dùng. Đơn cử, với Viber đã từng xuất hiện lỗi xử lý tin nhắn, Giám đốc Bộ phận an ninh mạng BKAV Nguyễn Minh Đức cho rằng, với lỗ hổng này tạo điều kiện cho kẻ xấu có thể cài đặt các phần mềm nghe lén, gián điệp lên điện thoại hoặc đánh cắp dữ liệu mà người sử dụng không hề hay biết; hay Zalo xuất hiện thông báo “Forbid Zalo Read MSG” đã tố cáo ứng dụng này “âm thầm” đọc trộm tin nhắn SMS người dùng sử dụng thiết bị nền tảng Android; đến Whatapp, Skype cũng đã khiến người dùng khó chịu bởi chất lượng gửi nhận dữ liệu không như mong đợi.
Nghiêm trọng hơn, hiện nay trong khá nhiều doanh nghiệp, tổ chức cũng phổ biến hiện tượng chia sẻ file, thông tin hết sức vô tư qua các ứng dụng OTT thông thường này. Bởi tiện lợi, dễ dùng nên nhiều người không hề ý thức được nguy cơ tiềm ẩn phía sau. Đó là vấn đề thất thoát thông tin cá nhân (lộ vị trí, bị thu thập thông tin hành vi người dùng cùng danh bạ, các liên hệ thường xuyên…) hoặc trở thành thiết bị phát tán virus trong trường hợp bị lây nhiễm. Nguy hại hơn, đó là “cửa hậu” để lộ các thông tin về doanh nghiệp, tổ chức, nơi làm việc.
Theo các chuyên gia bảo mật cảnh báo, từ những thông tin mà chúng ta tưởng như vô hại, các tin tặc hoàn toàn có thể cần mẫn phân loại, mở rộng phạm vi thu thập để phân tích dữ liệu và sử dụng vào mục đích không tốt.
Cho dù, nhà cung cấp dịch vụ đã tiến hành khắc phục lỗi ngay sau đó, tuy nhiên, không có gì bảo đảm rằng trong tương lai, những ứng dụng miễn phí này sẽ không phát sinh lỗ hổng khi nhà sản xuất dịch vụ chỉ chú trọng việc nâng cấp, phát triển thêm nhiều tiện ích mở rộng nhằm thu hút người dùng, nhưng đã “lờ đi” công tác gia cố phần lõi ứng dụng nhằm nâng cao sức mạnh “đánh chặn” của phần mềm trước nguy cơ xuất hiện của nhiều loại mã độc nguy hiểm.
Theo thống kê, tại Việt Nam, Zalo và Facebook là 2 ứng dụng OTT đang được nhiều người sử dụng nhất. Cụ thể, Zalo hiện có khoảng hơn 50 triệu người dùng, Facebook hơn 30 triệu người dùng; tiếp sau đó là Viber với khoảng 23 triệu người dùng. Trong đó, đối tượng chiếm tỉ trọng dùng cao nhất là giới trẻ từ 18 – 25 tuổi.
Vậy nên, trong thời kỳ phát triển công nghệ như hiện nay, việc xử lý, kết nối và chia sẻ thông tin là điều tất yếu, thông tin xử lý rất cần kịp thời vì thế, các thiết bị thông minh trở thành vật bất ly thân hữu dụng trong đời sống, sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên càng hiện đại thì rủi ro mất thông tin lại càng cao, do đó người dùng cần cân nhắc trong quá trình sử dụng.