Thứ Sáu, ngày 21 tháng 9 năm 2018

Cần một cuộc “đại cách mạng” mới cho sân khấu cải lương

Cảnh trong vở cải lương Trung thần được đánh giá cao thời gian qua. (Ảnh: Quốc Thanh)

(Thanhuytphcm.vn) - “Sân khấu cải lương (SKCL) dễ dung nạp các yếu tố mới và cho đến ngày hôm nay vẫn chưa định hình hoàn chỉnh. Dù đang thoái trào nhưng nó vẫn đang vận động và chờ đợi một sự đổi mới”, nhận định của NSƯT – đây là đánh giá của đạo diễn Trần Minh Ngọc đã nhận được sự tán đồng của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, giảng dạy và người làm nghề tại hội thảo về những tinh hoa và nỗ lực chấn hưng SKCL do Khoa Kịch hát Dân tộc, Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM tổ chức ngày 15/4.

“Chuẩn hóa” chương trình giảng dạy

Th.S - đạo diễn Lê Nguyên Đạt, Trưởng Khoa Kịch hát Dân tộc nêu một thực tế, đã hơn 30 năm trôi qua nhưng khâu đào tạo diễn viên kịch hát dân tộc vẫn còn nhiều vấn đề chưa ổn định, vẫn đang tiếp tục chỉnh sửa, bổ sung. Việc tổ chức hội thảo này cũng như nhiều chuyên đề khoa học khác nhằm tạo cơ sở để xây dựng một “giáo án chuẩn” để Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM vươn tới mục tiêu đào tạo diễn viên Kịch hát Dân tộc ở bậc đại học. Đây là việc đáp ứng nhu cầu phát triển chung của toàn xã hội và đảm bảo quyền lợi chính đáng, lâu dài cho giảng viên cũng như sinh viên; sẽ chấm dứt tình trạng rất nhiều sinh viên đã học hệ trung cấp diễn viên hiện đang công tác tại các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, nay phải quay lại học liên thông lên đại học ở một chuyên ngành khác.

TS.Mai Mỹ Duyên, nguyên Trưởng Khoa Sau Đại học - Đại học Văn hóa TPHCM cho rằng cần “chuẩn hóa” công tác đào tạo diễn viên cải lương ở tất cả các mặt sao cho người diễn viên ra nghề phải có nền tảng âm nhạc thật căn cơ, tránh ca rớt nhịp, hát sai nhạc như nhiều diễn viên trẻ hiện nay; quy chuẩn trình thức biểu diễn, hệ thống vũ đạo cải lương để người nghệ sĩ có thể sáng tạo trên trên nền tảng đó thay vì “sáng tạo lộn xộn”; tăng cường đào tạo kiến thức về lịch sử và dân tộc học cho chuyên ngành mỹ thuật sân khấu; chuẩn hóa phong cách hóa trang đặc biệt là ở nhân vật lịch sử…

Nhà giáo Lê Xuân Hiểu, nguyên Phó trưởng Khoa Kịch hát Dân tộc, dẫn chứng rằng những quy chuẩn đào tạo diễn viên cải lương đã được các thế hệ tiền bối đúc kết và giảng dạy từ nhiều lớp trước nhưng hiện nay gần như không còn được tôn trọng và nghiêm túc tuân thủ. Khi các nguyên tắc như: ca bằng làn hơi tự nhiên không dùng hơi gió, chỉ luyến hơi mà không luyến chữ, vai trò quan trọng của nói lối gối bài ca, chuẩn mực trình thức vũ đạo… bị vi phạm, dẫn đến tình trạng phổ biến những nghệ sĩ chỉ khoe giọng mà không chú ý đến nội dung lời ca hay diễn xuất giả, không có hồn trên sân khấu tất yếu làm mất đi sức hấp dẫn của SKCL…

Cần phải nuôi dưỡng trong điều kiện mới

Nhiều ý kiến cho rằng cải lương vẫn chưa định hình và vẫn đang biến chuyển trong bối cảnh mới với xu hướng toàn cầu hóa. Và đó cũng chính là may mắn của SKCL khi là loại hình nghệ thuật dung nạp được tất cả các đề tài, vượt qua những hạn chế về thể loại, thời đại.

NGND Hà Quang Văn ví von SKCL như chàng trai khổng lồ mang trong mình tinh hoa nghệ thuật truyền thống và hiện đại, kết tinh cả văn hoá Á Đông và phương Tây. Hiện tại, không riêng gì SKCL mà cả kịch nói và nền điện ảnh nước nhà đều đang phải chống trả dữ dội đủ các loại hình nghệ thuật, biểu diễn, vui chơi, giải trí của thế giới ồ ạt ùa vào khi hội nhập. Để có thể tồn tại và giữ gìn được bản sắc là thử thách lớn, đòi hỏi sự nỗ lực của từng người làm nghề. NGND Hà Quang Văn cho rằng cần thiết khôi phục chương trình “Sân khấu học đường” cho giới trẻ tìm hiểu về nghệ thuật dân tộc trong đó có SKCL.

NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Việt Nam, từng có 14 năm làm Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam, cho biết: “NSND Đình Nghi đã từng nói cải lương không định hình mà chỉ đi tìm cái mới và bồi đắp thêm cho mình. Cho nên cải lương sẽ không chết nhưng cần phải nuôi dưỡng cải lương trong điều kiện mới, phải đặt trách nhiệm giữ gìn bằng được vì cải lương không chỉ là hồn cốt vùng đất nơi mình sinh ra mà còn là vốn quý của cả Việt Nam. SKCL đã có tinh hoa rồi, chúng ta phải làm sao truyền tinh hoa lại cho các thế hệ sau để tạo ra những tinh hoa mới”.

Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Việt Nam NSND Lê Tiến Thọ cho rằng, kịch bản cải lương hiện đang bị lùi so với cái bóng của xã hội, chỉ “lơ mơ những đề tài đâu đâu mà bỏ quên hiện thực cuộc sống, rồi “tự kỷ”, rồi kêu mãi, trông chờ sự thay đổi từ bên trên, bên ngoài mà quên rằng không ai có thể lo cho mình bằng chính bản thân mình”.

“Cơ thể cải lương rất khoẻ khắn, vì thế cải lương không thể chết già, chỉ chết vì bệnh mà thôi. Chúng ta phải nhìn thẳng vào sự thật rằng SKCL đang hấp hối trong căn bệnh trầm kha”, NSƯT - đạo diễn Triệu Trung Kiên, Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam thẳng thắn nhận xét.

“Bắt bệnh” cho cải lương, NSƯT Triệu Trung Kiên cho rằng nghệ thuật truyền thống, trong đó có SKCL trong xu thế hội nhập phần nào giống như taxi truyền thống đối với grab hiện nay. Và nghệ thuật truyền thống cũng cần bắt tay nhau vượt qua khó khăn như cách taxi truyền thống liên kết viết phần mềm mới cạnh tranh với grab. Một nguyên nhân quan trọng hơn là SKCL đã rất lâu rồi không cải cách trong khi bản chất cải lương là luôn luôn đổi mới.

“Phải có một cuộc “đại cách mạng” mới cho SKCL, như một quy luật phát triển. Cần thiết có một đại hội thảo với tôn chỉ cải cách SKCL để mọi người cùng thảo luận đưa ra các quan điểm khoa học. Cải cách không chỉ là từ bỏ cái cũ làm mới hoàn toàn mà còn phải tận dụng và phát huy những giá trị cũ đã đi trước thời đại. Tôi trông chờ cuộc cách mạng này với nỗ lực của toàn ngành, quy tụ tinh hoa lực lượng làm nghề cùng đưa SKCL qua biến cố hôm nay”, NSƯT Triệu Trung Kiên chia sẻ.

Ngọc Tuyết

tin khác

Thông báo

Tin vắn ngày 21/9/2018

* Sáng 21/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam Quận 1 tổ chức hội nghị sinh hoạt chuyên đề “Kỹ năng hoạt động công tác tôn giáo của hệ thống Mặt trận Tổ quốc” cho gần 100 đại diện các đoàn thể chính trị - xã hội quận, Ủy ban MTTQ Việt Nam 10 phường, Ban công tác Mặt trận 66 khu phố với nội dung: Khái quát tình hình chung của các tôn giáo trên địa bàn thành phố và cả nước; quan điểm và chính sách của Đảng và Nhà nước về vấn đề tôn giáo; công tác tôn giáo trong tình hình mới; nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân, giúp các chức sắc, tín đồ tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội; vận động các chức sắc tôn giáo tham gia các phong trào của đất nước; thường xuyên, quan tâm, hỗ trợ các cơ sở, chức sắc tôn giáo trên địa bàn… (Long Toàn)

* Tối ngày 20/9, Công ty Cổ phần Việt Xuân Media tổ chức khai mạc Phiên chợ mua sắm năm 2018. Phiên chợ là hoạt động thương mại được tổ chức gắn với Lễ hội Nghinh ông Cần Giờ năm 2018 được diễn ra từ ngày 20/9 đến ngày 27/9, với quy mô gần 200 gian hàng đến từ 100 đơn vị trong và ngoài khu vực phía Nam tập trung chủ yếu vào các nhóm hàng có thương hiệu uy tín trong nước gồm: hàng gia dụng, lương thực thực phẩm, may mặc, giày dép… và khu ẩm thực. Dịp này, Công ty Cổ phần Việt Xuân Media trao tặng 100 phần quà cho các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn. (Minh Châu)

* Ngày 20/9, Ban Tuyên giáo và Ban Tổ chức Huyện ủy huyện Hóc Môn tổ chức Lễ bế giảng 2 lớp bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đối tượng kết nạp Đảng khóa IV và Đảng viên mới khóa II/2018. Lớp bối dưỡng lý luận chính trị dành cho đối tượng kết nạp Đảng có 176 học viên và Lớp đảng viên mới có 105 học viên. Kết thúc khóa học, 100% học viên đều đạt kết quả và được cấp Giấy Chứng nhận, trong đó có 93 học viên đạt loại giỏi,154 học viên đạt loại khá. (Tường Vy).

* Sở Tài nguyên và Môi trường TP và Sở Giáo dục - Đào tạo TPHCM vừa phối hợp triển khai Hội thi Xây dựng “Trường học Xanh”. Theo đó, các trường trên địa bàn TP tham gia hội thi chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường tại trường theo định hướng của Bộ tiêu chí “Trường học Xanh” để Ban giám khảo đánh giá dựa trên hồ sơ và khảo sát thực tế. Thời gian đăng ký tham dự hội thi từ nay đến 30/9 và hội thi sẽ diễn ra trong 2 tháng 10 và 11/2018. (Ng.Nam).

* Sáng 21/9, UBND Quận 7 đã tổ chức hội nghị truyền thông phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức về phòng, chống tệ nạn mại dâm năm 2018. Tham dự buổi tuyên tuyền có lực lượng tham gia phòng, chống tệ nạn xã hội và người dân trên địa bàn quận, chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ, nhân viên quản lý và tiếp viên nam, nữ làm việc tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ bị lợi dụng để hoạt động mại dâm. Tại hội nghị, các đại biểu đã được tuyên truyền về tác hại nhiều mặt của tệ nạn mại dâm đối với xã hội, đối với danh dự, nhân phẩm, sức khỏe của con người; ảnh hưởng đến vấn đề bình đẳng giới, đến sự phát triển con người ở Việt Nam; tình hình tệ nạn mại dâm, biện pháp phòng, chống tệ nạn mại dâm, các kỹ năng phòng, chống HIV/AIDS từ hành vi tình dục không an toàn… (Trâm Anh)

Tin vắn ngày 20/9/2018

* Ngày 20/9, tại TPHCM, Sư đoàn Phòng không 367, Quân chủng Phòng không-Không quân tổ chức Đại hội Thi đua quyết thắng giai đoạn 2013-2018. Thời gian qua, Sư đoàn Phòng không 367 là một trong những điểm sáng về kết hợp nhiều hình thức, biện pháp phong phú trong công tác giáo dục chính trị, tuyên truyền, triển khai học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Trong thời gian tới, sư đoàn tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, tập trung nâng cao sức mạnh tổng hợp trong thực hiện mọi nhiệm vụ, bảo đảm canh giữ vùng trời phương Nam của Tổ quốc. (Long Giang).

* Sáng 20/9, Đảng ủy – Ban CHQS huyện Hóc Môn đã tổ chức lễ phát động thi đua cao điểm lập thành tích chào mừng Đại hội thi đua quyết thắng LLVT TPHCM giai đoạn (2013 - 2018). Theo đó, LLVT huyện Hóc Môn tập trung thực hiện tốt việc nhân rộng, học tập các gương tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến trong thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị vào đợt thi đua cao điểm; phấn đấu 100% cán bộ, chiến sĩ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ; đẩy mạnh nội dung thi đua gắn kết với thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, công hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”,… (Hữu Mạo).

* Theo thông tin từ NXB Tổng hợp TPHCM, quyển sách “Phong cách quản trị Park Hang Seo: Bí quyết thành công của doanh nghiệp Hàn Quốc” của tác giả Lê Huy Khoa (trợ lý ngôn ngữ của huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nam quốc gia Việt Nam Park Hang Seo) đã được NXB Istory - Hàn Quốc mua bản quyền dịch sang tiếng Hàn và phát hành tại Hàn Quốc. Dự kiến, sách sẽ được ra mắt vào cuối năm 2018, đúng dịp diễn ra giải vô địch Đông Nam Á - AFF Cup, nơi đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự và là ứng viên cho ngôi vô địch. (Ng.Tuyết)

* Ngày 20/9, Đảng ủy Khối cơ sở Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lớp tập huấn nghiệp vụ công tác nghiên cứu dư luận xã hội năm 2018. Báo cáo viên đã trao đổi, hướng dẫn, trang bị cho đội ngũ cộng tác viên dư luận xã hội ở cơ sở một số phương pháp, kỹ năng nghiệp vụ về hoạt động nghiên cứu dư luận xã hội. Dịp này Ban Thường vụ Đảng ủy Khối trao tặng Huy hiệu Đảng 45 năm và Huy hiệu Đảng 30 năm tuổi Đảng đợt 2/9 cho 4 đảng viên khác. (Diệu Bình)

* Sáng 20/9, Ban Chỉ huy Quân sự Quận 1 phát động đợt thi đua cao điểm “Đoàn kết - sáng tạo - quyết thắng” lập thành tích chào mừng Đại hội thi đua quyết thắng lực lượng vũ trang TPHCM giai đoạn 2013 - 2018 gồm 3 mục tiêu: Tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật; xây dựng 100% cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang quận có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn an tâm tư tưởng, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao; tiếp tục đẩy mạnh giáo dục về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, về thành quả cách mạng trong các thời kỳ đấu tranh giành độc lập, giữ vững hòa bình... Tại lễ phát động, đại diện các đơn vị trong cụm thi đua lực lượng vũ trang Quận 1 thực hiện ký kết giao ước thi đua cao điểm “Đoàn kết - sáng tạo - quyết thắng”. (Ngọc Tiến)

* Ngày 20/9, HĐND huyện Củ Chi tổ chức hội nghị tập huấn công tác giám sát và thẩm tra các báo cáo, tờ trình cho Thường trực và các Ban HĐND xã, thị trấn năm 2018 cho các đồng chí là Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban, thành viên các Ban và đại biểu HĐND các xã, thị trấn. Tại buổi tập huấn, các đại biểu đã được nghe những nội dung cơ bản của Luật tổ chức chính quyền địa phương và Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp. Trong đó, trọng tâm là những quy định về trách nhiệm quyền hạn của HĐND, Thường trực, các ban và đại biểu HĐND; hoạt động giám sát chuyên đề của HĐND, Thường trực và các Ban HĐND và một số vấn đề cần quan tâm nhằm nâng cao hiệu quả công tác thẩm tra để làm tốt vai trò, nhiệm vụ của đại biểu HĐND. (Ngọc Nữ)

* Sáng 20/9, Hội LHPN Quận 1 tổ chức hội nghị tuyên truyền Luật tín ngưỡng, tôn giáo và tập huấn kỹ năng vận động hội viên dân tộc thiểu số tham gia công tác Hội cho gần 100 nữ tu, cán bộ, hội viên phụ nữ dân tộc, tôn giáo trên địa bàn quận. Báo cáo viên đã giới thiệu những điểm mới của Luật tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2018: Luật mở rộng phạm vi chủ thể có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, bổ sung về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; tạo điều kiện sinh hoạt tôn giáo cho người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam; một số nội dung hoạt động tôn giáo chỉ cần thông báo đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền… (Xuân Thanh)

* Sáng 20/9, Công đoàn Lực lượng Thanh niên xung phong Thành phố đã tổ chức tập huấn, truyền thông về bình đẳng giới năm 2018 cho hơn 200 cán bộ công đoàn, đoàn viên công đoàn và người lao động trong Lực lượng TNXP. Nội dung tập huấn tập trung vào: Luật Bình đẳng giới; Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; lồng ghép giới trong hoạt động công đoàn và  pháp luật lao động đối với lao động nữ. (Hoàng Vân)

* Sáng 20/9, Ban CHQS Quận 4 tổ chức Lễ phát động thi đua cao điểm lập thành tích chào mừng Đại hội Thi đua Quyết thắng LLVT Thành phố giai đoạn (2013 - 2018). Đợt thi đua cao điểm diễn ra từ 15/9 đến 15/10 với chủ đề: “Đoàn kết, sáng tạo, quyết thắng”, các đơn vị sẽ tập trung vào các nội dung như: cấp ủy, chỉ huy, chính trị viên các đơn vị, các cụm thi đua LLVT quận tổ chức tuyên truyền, giáo dục sâu rộng cho cán bộ, chiến sĩ có nhận thức tốt về ý nghĩa, tầm quan trọng của Đại hội Thi đua Quyết thắng LLVT Thành phố; phối hợp tổ chức và tham gia tích cực các hoạt động chào mừng Đại hội Thi đua Quyết thắng LLVT Thành phố giai đoạn 2013 – 2018... (Tấn Cường)

* Trong 2 ngày 19 và 20/9, Hội Cựu chiến binh (CCB) huyện Củ Chi tổ chức bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ công tác hội năm 2018 cho 228 cán bộ, hội viên các xã, thị trấn. Qua lớp bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận thức chính trị, nghiệp vụ công tác hội cho cán, hội viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, xây dựng tổ chức Hội trong sạch vững mạnh. (Ngọc Nữ)

* Tối 19/9, Ủy ban MTTQ Việt Nam Quận 1 tổ chức chương trình “Trung thu yêu thương” lần 4 năm 2018 cho 100 em thiếu nhi đến từ Trường chuyên biệt Tương Lai, lớp học tình thương Vạn Thọ, mái ấm Tre Xanh. Các em thiếu nhi được thưởng thức các tiết mục vui tươi: Múa lân, kết vòng đeo tay, tô tượng, làm tranh cát, đố vui,… Dịp này, Ủy ban MTTQ Việt Nam Quận 1 và các mạnh thường quân tặng 10 suất học bổng trị giá 1 triệu đồng/suất cho các em học sinh khó khăn hiếu học phường Bến Thành; trao 100 phần quà gồm tập viết, bánh trung thu, lồng đèn cho các em thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn tham dự chương trình. (Long Toàn).

* Ngày 19/9, Hội LHPN quận Bình Tân tổ chức hội thi kể chuyện Gương sáng phụ nữ quanh tôi năm 2018. Hội thi thu hút 11 đội đến từ Hội LHPN 10 phường và Chi hội Phụ nữ Trường Chuyên biệt Bình Tân. Từng cán bộ, hội viên phụ nữ của 11 đội tranh tài qua phần kể chuyện về một gương phụ nữ (người thật, việc thật) tại địa phương đã từng thể hiện tốt 2 giỏi: giỏi việc nước, đảm việc nhà; tích cực tham gia các phong trào phụ nữ, hoạt động hội trên địa bàn phường, khu phố đạt nhiều hiệu quả thiết thực. (Huỳnh Bá Tuấn)

* Sáng 20/9, Quận ủy Quận 9 tổ chức hội nghị học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Đảng bộ quận khóa V, nhiệm kỳ 2015 – 2020; kiểm điểm đánh giá giữa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận lần thứ V và kết quả thực hiện Nghị quyết 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2018 cho cán bộ, đảng viên công tác tại các ban, ngành, đoàn thể của quận. (Ngọc Quý)